ટેકનોલોજીએ રોકાણ કરવાનું ખૂબ સરળ બનાવી દીધું છે, છતાં મોટાભાગના લોકો સંપત્તિ (Wealth) બનાવી શકતા નથી. તેના મુખ્ય કારણો
૧. વધુ પડતી માહિતી (Information Overload)
આજે ઈન્ટરનેટ પર માહિતીનો ધોધ વહે છે. YouTube, Twitter અને ન્યૂઝ એપ્સ સતત કંઈક ને કંઈક નવું પીરસે છે.
- નુકસાન: રોકાણકાર મૂંઝવણમાં મુકાઈ જાય છે કે કઈ માહિતી સાચી અને કઈ ખોટી. આને કારણે તે યોગ્ય નિર્ણય લેવાને બદલે માત્ર ‘અફવાઓ’ પર કામ કરવા લાગે છે.
૨. ઉતાવળિયો નિર્ણય (Instant Gratification)
ટેકનોલોજીએ બધું જ ‘ઇન્સ્ટન્ટ’ કરી દીધું છે. એક ક્લિક પર શેર ખરીદી કે વેચી શકાય છે.
- નુકસાન: સંપત્તિ હંમેશા ધીરજ (Patience) અને ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ (Compounding) થી બને છે. પરંતુ ટેકનોલોજીના કારણે લોકોમાં ધીરજ ખૂટી ગઈ છે. બજાર થોડું પણ પડે એટલે લોકો ગભરાઈને તરત જ શેર વેચી દે છે, જેનાથી મોટું નુકસાન થાય છે.
૩. ગેમિફિકેશન અને ઓવર-ટ્રેડિંગ (Over-trading)
આજની ટ્રેડિંગ એપ્સ એટલી આકર્ષક બનાવવામાં આવી છે કે તે કોઈ વીડિયો ગેમ જેવી લાગે છે.
- નુકસાન: રોકાણકારને વારંવાર એપ ખોલવાની અને ટ્રેડ કરવાની આદત પડી જાય છે. જેટલી વધુ વખત તમે ટ્રેડ કરશો, તેટલો વધુ ટેક્સ અને બ્રોકરેજ લાગશે, જે તમારી લાંબા ગાળાની કમાણીને ખાઈ જાય છે.
૪. અલ્ગોરિધમ અને રોબોટ્સ સાથે સ્પર્ધા
મોટી સંસ્થાઓ અને બેંકો હવે AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) અને અલ્ગોરિધમનો ઉપયોગ કરે છે જે સેકન્ડના સોમાં ભાગમાં નિર્ણય લે છે.
- નુકસાન: સામાન્ય રોકાણકાર આ મશીનો સામે સ્પર્ધા કરવાની કોશિશ કરે છે અને હારી જાય છે. ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ જો ટ્રેડિંગ માટે કરવામાં આવે તો તે જોખમી છે, પણ જો શીખવા માટે કરવામાં આવે તો તે ફાયદાકારક છે.
૫. શિસ્તનો અભાવ (Lack of Discipline)
ટેકનોલોજી ટૂલ્સ તો આપે છે પણ ‘શિસ્ત’ નથી આપતી.
- નુકસાન: લોકો મોબાઈલ નોટિફિકેશન જોઈને ગભરાઈ જાય છે અથવા લાલચમાં આવી જાય છે. સંપત્તિ બનાવવા માટે ભાવનાઓ (Emotions) પર કાબૂ હોવો જરૂરી છે, જે ટેકનોલોજી છીનવી લે છે.
મુખ્ય વાત:
ટેકનોલોજી માત્ર એક સાધન છે. જો તમે તેનો ઉપયોગ કરીને વારંવાર ટ્રેડિંગ કરશો તો પૈસા ગુમાવશો, પણ જો તેનો ઉપયોગ કરીને લાંબા ગાળા માટે ‘ડિસિપ્લિન’ સાથે રોકાણ કરશો, તો જ સંપત્તિ બનશે.
