૧. વ્યાજ દર અને બોન્ડ માર્કેટ (Debt Market)
- ભારતીય બોન્ડ યીલ્ડ: ભારતમાં 10-વર્ષના બેન્ચમાર્ક સરકારી બોન્ડની યીલ્ડ 7.0% પર સ્થિર થઈ છે, જે અગાઉના સમયગાળા કરતા ઘટાડો દર્શાવે છે । ટૂંકા ગાળાના બોન્ડ્સ જેમ કે 3-વર્ષ (6.5%) અને 5-વર્ષ (6.7%) માં પણ નરમાશ જોવા મળી છે ।
- વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ: અમેરિકામાં 10-વર્ષની ટ્રેઝરી યીલ્ડ 4.3% પર છે । યુરોપમાં આ દર 3.0% છે , જ્યારે ચીનમાં તે સૌથી ઓછો 1.8% નોંધાયો છે, જે ત્યાંના આર્થિક મંદીના દબાણને સ્પષ્ટ કરે છે ।
૨. મોંઘવારી અને જીએસટી (Inflation & GST)
- મોંઘવારીમાં ઉછાળો: ભારતમાં કમ્બાઈન્ડ CPI (છૂટક મોંઘવારી) ઓક્ટોબર 2025 માં 0.0% ના સ્તરે પહોંચ્યા બાદ ફરીથી વધીને ફેબ્રુઆરી 2026 માં 3.2% થઈ છે । ખાસ કરીને ખાદ્ય પદાર્થોની મોંઘવારીમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે ।
- GST કલેક્શન: એપ્રિલ 2025 માં અત્યાર સુધીનું સૌથી વધુ ₹236.7 હજાર કરોડ નું GST કલેક્શન નોંધાયું હતું । જાન્યુઆરી 2026 માં પણ ₹193.4 હજાર કરોડ સાથે સારી રિકવરી જોવા મળી છે ।
૩. કરન્સી અને કોમોડિટીઝ (Currency & Commodities)
- રૂપિયાનું મૂલ્ય: ભારતીય રૂપિયો અમેરિકી ડોલર સામે નબળો પડીને ₹94.65 ના ઐતિહાસિક સ્તરે પહોંચ્યો છે ।
- સોના-ચાંદીમાં તેજી: જાન્યુઆરી 29, 2026 ના રોજ સોનું ₹1,75,231 (પ્રતિ 10 ગ્રામ) અને ચાંદી ₹3,79,983 (પ્રતિ કિલો) ની ઓલ-ટાઇમ હાઈ સપાટીએ પહોંચ્યા હતા । જોકે, ત્યારબાદ માર્ચ 2026 સુધીમાં તેમાં મોટો ઘટાડો (Correction) જોવા મળ્યો છે ।
- ક્રૂડ ઓઈલ: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડની કિંમત પ્રતિ બેરલ 125.62 USD નોંધાઈ છે ।
૪. ઔદ્યોગિક અને આર્થિક વિકાસ
- GDP વૃદ્ધિ: ભારતનો આર્થિક વિકાસ દર (GDP) ડિસેમ્બર 2022 માં 9.7% ની ટોચ પર પહોંચ્યો હતો ।
- ઉત્પાદન ક્ષેત્ર: ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન (IIP) ડિસેમ્બર 2025 માં 8.0% ના દરે વધ્યું હતું । જોકે, મેન્યુફેક્ચરિંગ PMI માર્ચ 2026 માં ઘટીને 53.8 પર આવ્યો છે, જે સૂચવે છે કે ઉત્પાદન ક્ષેત્રની ગતિ થોડી ધીમી પડી છે ।
૫. રાજકોષીય ખાધ (Fiscal Deficit)
- સરકારની રાજકોષીય ખાધ ફેબ્રુઆરી 2026 માં ₹2,71,242 કરોડ ના સૌથી ઊંચા સ્તરે પહોંચી હતી । આ દર્શાવે છે કે સરકારના ખર્ચ અને આવક વચ્ચે મોટો તફાવત છે ।
ટૂંકમાં: રિપોર્ટ મુજબ ભારતીય અર્થતંત્ર મજબૂત છે પણ મોંઘવારી, નબળો રૂપિયો અને વધતી જતી રાજકોષીય ખાધ જેવા પડકારો પણ સામે છે.
